Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ile puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir içim notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.